Nauka zawodu
Cech Rzemiosł Wielobranżowych w Rzeszowie pośredniczy w zawieraniu umów pracę w celu przygotowania zawodowego w następujących zawodach:
- Blacharz samochodowy
- Ślusarz
- Mechanik pojazdów samochodowych
- Elektromechanik pojazdów samochodowych
- Lakiernik Samochodowy
- Stolarz
- Murarz-tynkarz
- Monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie
- Elektryk
- Monter sieci, instalacji i urządzeń sanitarnych
- Cukiernik
- Piekarz
- Fryzjer
- Kucharz
Teoretyczną naukę zawodu uczniowie (pracownicy młodociani) pobierają m.in. w następnych szkołach:
– Mechanik pojazdów samochodowych
– Elekromechanik pojazdów samochodowych
– Blacharz samochodowy ( z uwzględnieniem podstaw lakiernictwa)
– piekarz
– cukiernik
– kucharz
– monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie
– murarz-tynkarz
- Zespół Szkół w Sokołowie Młp., ul. Lubelska 37 36-050 Sokołów Młp.
Nauka zawodu w zakładzie rzemieślniczym
Zakłady rzemieślnicze zrzeszone w Cechu Rzemiosł Wielobranżowych w Rzeszowie obok działalności gospodarczej tradycyjnie zajmują się szkoleniem uczniów. Nauka zawodu składa się z dwóch, równolegle realizowanych części:
– części praktycznej realizowanej w zakładzie rzemieślniczym;
– części teoretycznej realizowanej w branżowej szkole I stopnia lub na kursach dokształcających organizowanych przez Izbę Rzemieślniczą w Rzeszowie.
Podstawą organizacji praktycznej nauki zawodu jest umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego, podpisywana pomiędzy pracodawcą – rzemieślnikiem, a uczniem – pracownikiem młodocianym.
W związku z zawartą umową o pracę i faktem uczęszczania do branżowej szkoły I stopnia młody człowiek posiada podwójny status prawny tj. ucznia i pracownika młodocianego lub wyłącznie pracownika młodocianego, jeśli dokształcanie teoretyczne realizowane jest w formie kursów dokształcających.
Celem nauki zawodu jest opanowanie przez ucznia – pracownika młodocianego umiejętności praktycznych i teoretycznych w zawodzie i potwierdzenie tych kwalifikacji zawodowych przez Świadectwo czeladnicze, które umożliwia absolwentowi zatrudnienie na stanowisku wymagającym kwalifikacji zawodowych na tzw. pierwszym poziomie. Egzaminy czeladnicze przeprowadzają komisje egzaminacyjne powołane przy Izbie Rzemieślniczej w Rzeszowie.
Podstawowym aktem prawnym regulującym sprawy zatrudniania pracowników młodocianych jest ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, Dział IX Kodeksu pracy w całości poświęcony kwestiom zatrudniania młodocianych pracowników.
Szczegółowe przepisy dotyczące zasad odbywania przygotowania zawodowego ustala rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania.
Warunki podjęcia nauki zawodu w zakładzie rzemieślniczym
Młody człowiek zamierzający podjąć naukę zawodu w zakładzie rzemieślniczym musi spełniać następujące warunki:
• ukończony 15 rok życia, wyjątki:
– z osobą, która ukończyła ośmioletnią szkołą podstawową, niemająca 15 lat, może być zatrudniona na zasadach określonych dla młodocianych w roku kalendarzowym, w którym kończy 15 lat.
– z osobą niemającą 15 lat (z wyjątkiem osoby, o której mowa punkt wyżej), która ukończyła ośmioletnią szkołę podstawową, może być zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie nauki zawodu, pod warunkiem przestawienia stosownego zaświadczenia z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej;
• ukończona szkoła podstawowa;
• stan zdrowia i dobre warunki fizyczne pozwalające na podjęcie nauki zawodu, a następnie pracy w tym zawodzie.
Na naukę zawodu mogą być przyjęci młodociani pracownicy w przedziale wiekowym od 15 do 18 lat.
Kandydat na ucznia przed zawarciem umowy o pracę w celu nauki zawodu ma obowiązek poddania się badaniom lekarskim. Badania powinny być potwierdzone odpowiednim zaświadczeniem, wydanym przez uprawnione do tego celu służby medyczne, stwierdzającym, że praca w danym zawodzie nie zagraża zdrowiu młodego człowieka, ani nie ma przeciwwskazań do wykonywania prac wchodzących w zakres nauczanego zawodu.
Wymagane kwalifikacje uprawniające do szkolenia uczniów
Zajęcia praktycznej nauki zawodu z młodocianymi pracownikami mogą prowadzić pracodawcy lub zatrudnieni przez nich pracownicy posiadający odpowiednie kwalifikacje zawodowe i pedagogiczne, czyli status instruktora praktycznej nauki zawodu.
Wymagania, jakie powinni spełniać instruktorzy praktycznej nauki zawodu zawarte zostały w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu.
Zajęcia praktyczne z młodocianymi pracownikami mogą prowadzić osoby, które posiadają:
1) ukończony kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, którego program został przygotowany zgodnie z ramowym programem kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonym w załączniku do rozporządzenia, i zatwierdzony przez kuratora oświaty lub
2) ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, lub
3) ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu, lub
4) w przypadku praktycznej nauki zawodu odbywanej na statku morskim lub śródlądowym – ukończone szkolenie dydaktyczne dla instruktora, potwierdzone świadectwem przeszkolenia dydaktycznego dla instruktora wydanym przez dyrektora urzędu morskiego, lub
5) przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, lub
6) kwalifikacje wymagane od nauczycieli praktycznej nauki zawodu, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela.
posiadają ponadto:
1) tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, i co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz:
a) świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej lub
b) świadectwo ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej, lub
2) tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, i co najmniej czteroletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz:
a) świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum zawodowego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego lub
b) świadectwo ukończenia technikum, branżowej szkoły II stopnia i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub
c) świadectwo ukończenia średniego studium zawodowego, lub
3) dyplom ukończenia studiów:
a) na kierunku odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej dwuletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub
b) na innym kierunku niż odpowiedni dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, lub
4) tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą nauczać, i co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać, oraz świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej lub branżowej szkoły I stopnia, lub
5) tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać.
Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego
Wszelkie formalności związane z zatrudnieniem młodocianego pracownika w celu nauki zawodu najlepiej załatwiać w cechu. Przepisy prawne ustalają, jakie elementy musi zawierać umowa o pracę z młodocianym tj.
• rodzaj przygotowania zawodowego: nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy,
• czas trwania nauki zawodu oraz okres przyuczenia
• miejsce odbywania przygotowania zawodowego,
• sposób realizacji obowiązku szkolnego,
• wysokość miesięcznego wynagrodzenia.
oprócz tego umowa powinna zawierać także:
• czy umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony czy też określony,
• sposób ponoszenia kosztów dokształcania teoretycznego młodocianego,
• rodzaj kwalifikacji zawodowych i pedagogicznych osoby szkolącej.
Umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego zawierane są na czas nieokreślony.
Młodociani, którzy w okresie nauki zawodu ukończyli 18 lat, do czasu zakończenia nauki traktowani są, jako pracownicy młodociani. W okresie nauki zawodu młodociany musi się dokształcać w branżowej szkole I stopnia lub na kursach dokształcających.
Umowę o pracę w celu nauki zawodu podpisują: pracodawca – właściciel zakładu rzemieślniczego oraz uczeń – młodociany pracownik i dodatkowo jego prawny opiekun.
Umowy dla młodocianych dokształcających się w szkołach zawodowych należy zawierać w okresie przyjmowania kandydatów do szkół branżowych I stopnia. W przypadku, gdy młodociany dokształca się w systemie pozaszkolnym podpisanie umowy może nastąpić w innym terminie.
Rozwiązanie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego może nastąpić za wypowiedzeniem jedynie w przypadkach:(art 195 i 196 Kp)
• nie wypełniania przez młodocianego obowiązków wynikających z umowy o pracę lub obowiązku dokształcania, pomimo stosowania wobec niego środków wychowawczych,
• ogłoszenia likwidacji lub upadłości zakładu,
• reorganizacji zakładu w taki sposób, że w jej wyniku niemożliwe jest zrealizowanie programu praktycznej nauki zawodu,
• stwierdzenia nieprzydatności młodocianego do pracy w danym zawodzie (np. ze względów zdrowotnych).
Umowa z młodocianym w każdym terminie może być rozwiązana jedynie w trybie wzajemnego porozumienia stron.
Wynagrodzenie pracownika młodocianego
Młodocianemu pracownikowi – uczniowi zawodu przysługuje prawo do wynagrodzenia za pracę.
Wysokość miesięcznego wynagrodzenia jest zróżnicowana i w zależności od roku nauki wynosi:
• I rok nauki nie mniej niż 8 %
• II rok nauki nie mniej niż 9 %
• III rok nauki nie mniej niż 10 %
przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale (ogłasza prezes GUS).
Wypłatę wynagrodzenia młodociany musi potwierdzić na liście płac.
Dokumenty do pobrania:
Wykaz zakładów rzemieślniczych zrzeszonych w Cechu Rzemiosł Wielobranżowych w Rzeszowie przyjmujących uczniów na zajęcia praktycznej nauki zawodu w ramach przygotowania zawodowego młodocianych dostępny jest w Biurze Cechu.
